شناسه خبر:11727

پیچ‌وخم راه‌ لاجورد برای راننده‌گان افغان

  • انداز قلم

20 دلو 1398 / راه ترانزیتی لاجورد، سال گذشته با حضور محمداشرف غنی و برخی مسوولان کشورهای ترکمنستان، آذربایجان، جورجیا (گرجستان) و ترکیه با برپایی مراسم بزرگی در هرات گشایش یافت. با گذشت یک‌سال از گشایش این راه، راننده‌گان مشکلات زیادی دارند و از چندی به این‌سو موترهای افغانستان نمی‌توانند از کشورهای عضو راه لاجورد رفت‌وآمد کنند و محموله‌ی آن‌ها در بندر مرزی «سرحدآباد» ترکمنستان تخلیه و با موترهای ترکمنستان، آذربایجان و ترکیه به ترکیه رسانده می‌شود. مشکلات در صدور ویزا، توقف موترها در کشورهای مسیر، مشکلات جواز سیر و جواز راننده‌گی راننده‌گان و از همه مهم‌تر امضا نشدن تفاهم‌نامه‌های دوجانبه و پنج‌جانبه با کشورهای عضو، سبب شده موترهای افغان نتواند از این مسیر تردد کنند. ریاست ترانسپورت هرات حاضر نیست در مورد مشکلات راننده‌گان چیزی بگوید، اما ریاست صنعت و تجارت وجود برخی مشکلات را تأیید و بر پی‌گیری آن از سوی مقام‌های حکومت مرکزی سخن می‌زند. یک مقام ارشد در وزارت خارجه گفته بود برای ایجاد زیرساخت‌های لازم برای استفاده از راه لاجورد میلیون‌ها دالر نیاز است و باید این زیرساخت‌ها در خاک افغانستان ایجاد شود. برخی نماینده‌گان مردم در مجلس نماینده‌گان باور دارند راه لاجورد بیش‌تر اقدامی کمپینی از سوی رییس‌جمهور بود و حکومت چنان‌که باید برای رفع مشکل راننده‌گان و ایجاد سهولت برای آنان اقدام نکرده است. برای کشوری مانند افغانستان که در محاصره‌ی خشکی است و به دریا راه ندارد، جست‌وجوی راه‌های متفاوت برای وصل شدن به دریا و گسترش روابط تجارتی با کشورهای جهان به ویژه کشورهای اروپایی و امریکا اهمیت فراوانی دارد. افغانستان از دو طریق می‌تواند محموله‌های صادراتی‌اش را به آب‌های آزاد بین‌المللی برساند تا از طریق کشتی به کشورهای مقصد صادر شود. بندر عباس و بندر چابهار در ایران و بندر کراچی در پاکستان راه‌های اتصال افغانستان به بحر است. در برخی موارد کش‌وقوس‌های سیاسی یا تنش میان قدرت‌های جهانی با این دو کشور خواسته یا ناخواسته بر مسایل تجارتی و ترانسپورتی آن‌ها با افغانستان سایه می‌اندازد. به ادعای حکومت افغانستان، پاکستان بارها در پی بالا گرفتن تنش‌های سیاسی مرزش را بر روی ورود کالای افغانستان بسته و یا در تردد موترهای باربری کارشکنی کرده است. از سوی دیگر برخی شرکت‌های معتبر اروپایی و امریکایی به دلیل تحریم‌های امریکا در برابر ایران نمی‌خواهند محموله‌های صادراتی افغانستان از مسیر ایران برای آن‌ها فرستاده شود و در برخی موارد عبور کالای صادراتی افغانستان از خاک ایران به مقصد اروپا برای صادرکننده‌گان درد سرساز شده است. بنا براین به ساده‌گی می‌توان نتیجه گرفت که یافتن راهی که افغانستان را به اروپا و آب‌های آزاد وصل کند و از خاک کشورهای ایران و پاکستان نگذرد چقدر اهمیت دارد. لاجورد دقیقاً همان مسیری است که افغانستان را از طریق ترکیه به کشورهای اروپایی وصل می‌کند و کالای صادراتی کشور از خاک ایران برای رسیدن به اروپا عبور نمی‌کند. از دید حکومت، راه لاجورد کوتاه‌ترین، مطمین‌ترین و ساده‌ترین راه برای محصولات کشور است و کالای صادراتی با استفاده از زیرساخت‌های ترانسپورتی مانند خط‌ آهن، خطوط کشتی‌رانی و خطوط هوایی «کارگو» در کشورهای مسیر می‌تواند به کشورهای گوناگون جهان ارسال شود. یک محموله‌ از مبداء افغانستان با گذر از مرز زمینی «تورغندی» در هرات به بندر مرزی «سرحدآباد» ترکمنستان می‌رود و مقصد بعدی، بندر «ترکمن‌باشی» در مرز دریایی میان ترکمنستان و آذربایجان است و سپس با کشتی از بحیره کاسپین «دریای خزر» می‌گذرد و از آذربایجان به جورجیا (گرجستان) و سرانجام به ترکیه می‌رسد. براساس برآوردهای صورت گرفته، پیش از گشایش رسمی راه لاجورد هر محموله کالا باید دست‌کم طی ۱۴ روز از مبداء افغانستان به مقصد ترکیه برسد، اما به دلیل مشکلات موجود کالای افغانستان حتی تا ۱۰ روز در هر کشور مسیر می‌ماند و این، از مهم‌ترین مشکلات راه لاجورد به شمار می‌رود. در کنار این، هزینه‌ی اقامت برای راننده‌گان افغان در کشورهای ترکمنستان، آذربایجان، گرجستان و ترکیه در مقایسه با کشورهای ایران و پاکستان بسیار بالا است و آشنا نبودن راننده‌گان افغان با زبان و قوانین ترافیکی کشورهای مسیر از دیگر مشکلات مهم است. به روایت برخی راننده‌گان که از راه لاجورد کالای افغانستان را به ترکیه انتقال داده‌اند، پولیس ترافیک کشورهای مسیر جواز سیر و جواز راننده‌گی افغانستان را قبول نمی‌کند و آنان در راه با مشکلات زیاد دچار می‌شوند. رییس‌جمهور غنی در مراسم گشایش رسمی راه لاجورد در هرات گفت که از طریق این مسیر انگور هرات و دیگر فرآورده‌های کشاورزی در زودترین فرصت به بازارهای جهانی و کشورهای اروپایی فرستاده می‌شود، اما ظاهراً مشکلات موجود در مسیر، مانع بزرگی است که این راه را برای راننده‌گان افغان سد کرده است. براساس معلومات ارایه شده از سوی مسوولان شرکت «افغان‌تیر» در هرات از زمان گشایش رسمی راه لاجورد تا کنون ۲۵ محموله‌ی کشور از طریق این مسیر به ترکیه فرستاده شده است. نظیراحمد رحیمی، مسوول این شرکت در هرات می‌گوید از ۲۵ محموله‌ی ارسالی ۱۰ محموله را موترهای باربری افغانستان و ۱۵ محموله‌ی دیگر موترهای خارجی انتقال داده است. به گفته‌ی او مشکلات موجود در مسیر و امضا نشدن تفاهم‌نامه‌های دوجانبه و پنج‌جانبه میان افغانستان و کشورهای عضو، سبب شده موترهای باربری افغانستان نتوانند از این راه تردد کنند. آقای رحیمی اضافه می‌کند کالای صادراتی از هرات در بندر سرحدآباد ترکمنستان تخلیه و از کشور ترکمنستان با موترهای باربری ترکیه و آذربایجان به ترکیه ارسال می‌شود. او می‌افزاید حکومت افغانستان در امضای تفاهم‌نامه با کشورهای عضو لاجورد و ایجاد سهولت برای راننده‌گان ضعیف عمل‌ کار کرده و از دید آنان راه لاجورد به صورت رسمی گشایش نیافته و فقط چند موتر باربری به گونه آزمایشی از آن به ترکیه رفته‌اند. مشکلات گمرکی در افغانستان، نبود اسکنرهای بزرگ برای اسکن کانتینرها، رعایت نکردن قوانین سازمان ترانسپورت جهانی «تی‌آی‌آر» در گمرکات و فساد، دیگر مشکلاتی است که از سوی راننده‌گان بیان می‌شود. اداره محلی هرات نیز پافشاری دارد که نهادهای محلی در هرات نمی‌توانند به مشکلات راننده‌گان رسیده‌گی کنند و باید چالش‌های موجود در سطح کلان و میان مقام‌های ارشد حکومت‌های عضو مسیر پی‌گیری شود. تأخیر در صدور ویزا برای راننده‌گان و توقف طولانی موترها در کشورهای مسیر لاجورد مشکلاتی است که راننده‌گان افغان با آن دست‌به‌گریبان هستند. با این وجود ریاست ترانسپورت هرات حاضر نشد در این مورد چیزی بگوید و رییس این نهاد به تماس‌های مکرر پاسخ نداد. راه لاجورد طی مراسمی بزرگ و تبلیغات نسبتاً گسترده با حضور مقام‌ها و نماینده‌گان کشورهای ترکمنستان، آذربایجان، گرجستان و ترکیه در حضور محمداشرف غنی به تاریخ بیست‌ودوم قوس سال ۱۳۹۷ خورشیدی در هرات به گونه رسمی گشایش یافت. برخی نماینده‌گان هرات در مجلس نماینده‌گان باور دارند گشایش رسمی راه لاجورد نمایش کمپینی از سوی رییس‌جمهور غنی بود با رفتن چند موتر باربری به صورت آزمایشی حکومت دیگر به آن توجه نکرد. سیدعظیم کبرزانی، نماینده هرات در مجلس نماینده‌گان می‌گوید پیش از گشایش رسمی راه لاجورد برخی استادان دانشگاه هرات اعلام کردند مشکلات زیادی در این مسیر وجود دارد که باید برطرف شود. از دید آقای کبرزانی استفاده از راه لاجورد می‌تواند مزیت‌های زیادی برای افغانستان داشته باشد و یافتن راه‌های بدیل برای اتصال به کشورهای دیگر اقدامی مناسب است، اما حکومت و دستگاه دپیلماسی باید مشکلات راننده‌گان را در این مسیر برطرف کنند. اعضای شورای ولایتی هرات نیز از کابل می‌خواهند چالش‌های موجود در این مسیر را بررسی و برای از میان بردن آن اقدام کند. توریالی طاهری، معاون این شورا می‌گوید مردم از گشایش لاجورد خوشحال شدند، اما حکومت باید زمینه استفاده از آن را فراهم کند. در این میان ریاست صنعت و تجارت هرات وجود چالش در برابر راننده‌گان در مسیر راه لاجورد را می‌پذیرد و می‌گوید وزارت‌های مسوول در کابل برای رفع آن تلاش می‌کنند. میرعارف صادق، سرپرست این نهاد می‌گوید صادر نشدن ویزا، هزینه‌ی بالا و توقف موترهای باربری در کشورهای مسیر لاجورد مشکلاتی است که از سوی راننده‌گان مطرح شده است. حسن سروش، مسوول پیشین همکاری‌های اقتصادی وزارت خارجه گفته بود برای ایجاد زیرساخت‌های لازم به خاطر استفاده از راه لاجورد میلیون‌ها دالر بودجه نیاز است و افغانستان باید این پول را فراهم کند. قرار است طی روزهای آینده چند محموله بزرگ از هرات با عبور از راه لاجورد به ایتالیا فرستاده شود، اما موترهای باربری افغانستان به دلیل مشکلات موجود نمی‌توانند این کالا را انتقال دهند.

محمدحسین نیک‌خواه

ارسال نظر به عنوان مهمان

  • هیچ نظری یافت نشد