شناسه خبر:9055

گذر از همبستگی ملی به میثاق شهروندی

  • انداز قلم

17 اسد 1395 / مسوولان در وزارت احیا و انکشاف دهات اعلام کردند که برنامه «همبستگی ملی » که از سوی این وزارت در قریه های کشور تطبیق میشد تا دو ماه دیگر پایان مییابد و این وزارت این برنامه را در چوکات کلانتری تحت نام «میثاق شهروندی» دنبال خواهد کرد. مسوولان در این وزارت میگویند قرار است در ماه اکتوبر سال روان میلادی، نخستین مرحله این برنامه جدید در بیش از سه بخش از ولسوالی ها و قریه های کشور آغاز شود. به گفته این مسوولان، میثاق شهروندی، اولین برنامه بین الوزارتی است که نقش مردم را در پروژه های انکشافی در دهات گسترش میدهد. هدف اساسی از راه انـدازی ایـن بــرنامــه، تـقــویت و برقـرار نگه داشـتــن شوراهای انکشـافــی قـریه ها منحیث ادارههای موثر برای حکومتداری محلی و انکشاف اجتماعی و اقتصادی خوانده شده است.

برنامه 13 ساله

برنامه همبستگی ملی در سال 2003 میلادی از سوی وزارت احیا و انکشاف دهات به خاطر «بنیادگذاری، حمایت و تداوم شوراهای انکشافی قریه به مثابه یک نهاد موثر جهت تحکیم حاکمیت محلی، رشد اقتصادی و اجتماعی مردم» ایجاد شد. بر اساس آمارهای داده شده از سوی وزارت احیا و انکشاف دهات، از آغاز پروژه همبستگی ملی تاکنون 81.4 ملیارد افغانی به خاطر تطبیق 89389 پروژه در سطوح مختلف هزینه شده است. برنامه همبستگی ملی بخش های آبرسانی، آبیاری، تأمین انرژی روستایی، ترانسپورت، حمایت از سکتور تعلیم و تربیه، حمایت از سکتور صحت و اعمار سالون های اجتماعی و حمام ها را شامل میشود.

با آن که مقام های وزارت احیا و انکشاف دهات، برنامه همبستگی ملی را یک برنامه موفق میخوانند و اذعان میکنند که 85 درصد این برنامه ها موفق بوده است اما مردم و ناظران این برنامه ها با اظهار نظر این مقام ها زیاد موافق نیستند. در این جای شکی نیست که برنامه همبستگی ملی تا اندازه ای توانسته سهولت هایی را در زندگی باشندگان قریه ها به وجــود آورد امـا در کنار این، فساد در تطبیق این برنامه هــا و کیفـیـت پاییــن پــروژه هـا از انتقاداتی بوده است که در سال های اخیر، موثریت برنامه همبستگی ملی را زیر سوال برده است. شماری از شهروندان و نمایندگان مردم در شوراهای ولایتی ګفتهاند در برخی از ولایت های ناامن، حتا بودجه اختصاص داده شده به برنامه های همبستگی ملی، بیشتر در اختیار مخالفان مسلح دولت قرار ګرفته و یا هم به گفته آن ها، افراد زورمند از اجرایی شدن این پروژه ها باجگیری کردهاند.

اين گزارش نشان دهنده این است که برخی از مخالفان مسلح دولت با توسل به زور، پول پروژه ها را از چنگ مردم بیرون کشیده و آن را به میل خود شان به مصرف رسانده اند. در کنار این، شماری از نمایندگان شوراهای ولایتی کشور گفته بودند که  شرکت های تطبیق کننده برنامه های همبستگی ملی، یک بخشی از پول پروژه ها را به عنوان «جزیه» یا «باج» به افراد زورمند پرداختهاند تا این افراد مانع تطبیق برنامه ها نشوند. دستبرد در بودجه این برنامه ها و باجگیری افراد زورمند و همچنان فساد اداری از مواردی عنوان شده است که کیفیت اکثر پروژه ها را به حداقل رسانده و بسیاری از پروژه ها بعد از چند ماه دوام نیاورده است. مقامات وزارت احيا و انكشاف دهات، گزارش ها در مورد موجودیت فساد اداری، عدم نظارت درست در برخی از پروژه ها و همچنان کیفیت پایین شماری از پروژه های همبستگی ملی  را تأیید کردند، اما موضوع دسترسی مخالفان مسلح دولت به پول پروژههای همبستگی ملی و همچنان باجگیری از این پروژه ها توسط افراد زورمند را رد کردهاند. احمدشهیر شهریار، معین برنامه های وزارت احیا و انکشاف دهات، پیش از این به کلید گفته بود که افراد زورمند و بانفوذ در اجرایی شدن این برنامه ها دخالت دارند اما سعی این وزارت بر آن است که در برنامه های آینده، روی جلوگیری از این دخالت ها تمرکز بیشتری شود. سیدعظیم کبرزانی، عضو شورای ولایتی هرات، ګفته بود به دلیل موجودیت فساد اداری، کیفیت در پروژه ها به آن پیمان های که باید میبود، نیست و این پروژه ها از استندردهای لازم برخوردار نمیباشد. به گفته وی، پول های این پروژه ها گاهی در جاهایی به مصرف رسیده که بازدهی لازم را نداشته است. وی به عنوان مثال ګفت در قریه محل زیست خودش، به ارزش 60 هزار دالر امریکایی حمام ساخته شده است، در حالی که به گفته وی در قریه مذکور ظرفیت استفاده از حمام هیچ وجود ندارد و در حال حاضر از این حمام به عنوان یک «کاهدان» استفاده میشود. با این حال، مقام های وزارت احیا و انکشاف دهات دلیل اصلی تخریب زودهنگام پروژه های همبستگی ملی را در بیتوجهی مردم در قسمت نگهداری این پروژه ها میخوانند. به گفته این مقام ها، مردم کمتر نسبت به پروژه هایی که از سوی دولت در قریه و ولسوالی های شان تطبیق میشود، احساس مالکیت دارند. در همین حال، بسیاری از شهروندان کشور میګویند به دلیل نبود بودجه مشخص جهت ترمیم و حفظ و نگهداری پروژه های همبستگی ملی، این پروژه ها به زودی تخریب میشوند. اما اکبر رستمی، سخنگوی وزارت احیا و انکشاف دهات، در پاسخ به این نگرانی ها میگوید که این وزارت به این مورد توجه کرده و  در طی هشت ماه گذشته بالاتر از 4500 پروژه از سوی این وزارت حفظ و مراقبت شده است. رستمی گفت در حال حاضر نیز در پنج ولایت کشور کار حفظ و مراقبت بیشتر از 1500 پروژه آغاز شده است. از سویی هم، مردم در ولایت های مختلف کشور اعمار سربندها، بندهای کوچک، اسفالت و جغل اندازی سرک های کوچک را از جمله برنامه های موفق برنامه همبستگی ملی میخوانند اما ساخت سالون های اجتماعی، حمام ها و تأمین انرژی برق با استفاده از جنراتورها را از ناکامترین پروژه های این برنامه عنوان میکنند.

تطبیق پروژه های بزرگتر

در کنار آنچه گفته شد، تطبیق یک پروژه در سطح کوچک و با بودجه اندک یکی دیگر از انتقادهایی است که به گفته مسوولان محلی عدم موثریت پروژه های همبستگی ملی را به همراه داشته است. امیرالله زره سواند، رییس شورای ولایتی خوست، ګفته است از آن جایی که برنامه های همبستگی ملی در سطح کوچک و با بودجه اندک تطبیق شده است، لذا این پروژه ها از موثریت چندانی برخوردار نیست. رییس شورای ولایتی خوست به کلید گفت که وزارت احیا و انکشاف دهات باید چندین پروژه کوچک همبستگی ملی را توحید و با بودجه آن یک پروژه بزرگتر را به اجرا میګذاشت تا به گفته او موثریت بیشتر را در پی میداشت، اما این کار نشده است.  این در حالی است که بر اساس گفته های مقام های وزارت احیا و انکشاف دهات، برای هر فامیلی که در داخل یک قریه زندگی میکردند، 200 دالر امریکایی از بودجه همبستگی ملی در نظر گرفته میشد. به گفته این مقام ها، یک شورای انکشافی قریه، اضافهتر از 600 فامیل و کمتر از  200 فامیل تشکیل نمیشود. به این ترتیب هزینه پروژه های همبستگی ملی بین 40 تا 120 هزار دالر امریکایی برآورد شده بود. با این وجود، مسوولان وزارت احیا و انکشاف دهات میگویند در برنامه میثاق شهروندی، روی پروژه های بزرگتر تمرکز بیشتر خواهد شد. به گفته این مسوولان، در آینده ها وزارت احیا و انکشاف دهـات تمـرکــز بیشـتــر روی پــروژه هــای وسیع تر خواهد کرد و از سطح شوراهای انکشافی قریه به کلسترهای شورای انکشافی قریه ها میرود؛ یعنی چندین شورای انکشافی قریه یکجا شده و در آن صورت پروژه ها از سطح یک قریه به سطح چندین قریه ارتقا یافته و برنامه های کلانتر تطبیق خواهد شد.

میثاق شهروندی

 

اکبر رستمی، سخنگوی وزارت احیا و انکشاف دهات، میگوید که برنامه میثاق شهروندی در ماه اکتوبر سال جاری رسماً افتتاح میشود و این برنامه در سه مرحله در طی ده سال آینده ( تا 2026) تطبیق خواهد شد. به گفته وی، قرار است در هر مرحله از این برنامه برای باشندگان 12 هزار قریه، پروژه های انکشافی تطبیق و خدمات اساسی عرضه شود. سخنگوی وزارت احیا و انکشاف دهات میگوید برنامه میثاق شهروندی یک برنامه بین الوزارتی است و در این برنامه در کنار وزارت احیا و انکشاف دهات، وزارتخانه های مالیه، معارف، صحت عامه، زراعت و مالداری و اداره ارگان های محل نیز دخیل هستند. او میگوید تفاوت برنامه میثاق شهروندی با برنامه همبستگی ملی این است که در گذشته ها برنامه همبستگی ملی از طریق شوراهای قریه ها تطبیق میشد ولی در برنامه میثاق شهروندی، تأکید بیشتر بر کلسترسازی است؛ به این مفهوم که هفت تا ده شورای انکشافی قریه تشویق میشوند تا یک پروژه کلان که در طی چند سال گذشته موفق به تطبیق آن نشده، انتخاب و از این طریق تطبیق کنند. رستمی میگوید خواست وزارت احیا و انکشاف دهات به خاطر تطبیق این برنامه 910 ملیون دالر است. او میگوید در حال حاضر 543 ملیون دالر تعهد مالی وجود دارد که از این میان حدود 400 ملیون آن توسط بانک جهانی و 143 ملیون دیگر آن توسط حکومت پرداخت خواهد شد.

مقالات

ارسال نظر به عنوان مهمان

  • هیچ نظری یافت نشد