شناسه خبر:10810

نواز شریف خانه‌نشین شد

  • انداز قلم

25 حمل 1397 / دادگاه عالی پاکستان نواز شریف، سیاست‌مدار شناخته شده و نخست‌وزیر پیشین آن کشور را برای ابد رد صلاحیت کرد. نواز شریف دیگر نمی‌تواند در انتخابات‌ها کاندیدا باشد و سمت‌های انتخابی و غیرانتخابی حکومتی احراز کند. بر مبنای قانون اساسی پاکستان هر کسی که نامزد مقام‌های انتخابی این کشور می‌شود باید به لحاظ اخلاقی صادق و امین باشد. پس از رو شدن اسناد پانامه که بر اساس آن نواز شریف و فرزندانش متهم به پنهان‌کاری دارایی‌شان شدند، نواز شریف متهم شد که اصل صداقت و امانتی را که قانون اساسی برای مقام‌های انتخابی وضع کرده است، نقض کرده است. دادگاه عالی پاکستان ابتدا در ماه جولای سال ۲۰۱۷ نواز شریف را رد صلاحیت کرد تا پرونده‌ی او را مورد بررسی بیشتر قرار دهد. در فبروری سال جاری میلادی هم دادگاه عالی پاکستان حکم کرد که سیاست‌مدار رد صلاحیت شده توسط این دادگاه نمی‌تواند رهبری احزاب سیاسی را به دست بگیرد. به همین دلیل بود که نواز شریف مجبور به کناره‌گیری از سمت ریاست حزب مسلم‌لیگ شد. مسلم‌لیگ حزبی است که در پنجاب، پر جمعیت‌ترین ایالت پاکستان، پایگاه اجتماعی و رأی‌دهنده دارد. رهبران مسلم‌لیگ، حزب‌شان را وارث سازمانی می‌دانند که محمدعلی جناح در هند بریتانیایی آن را رهبری می‌کرد. محمدعلی جناح و حزب مسلم‌لیگ او بنیان‌گذار پاکستان شناخته‌ می‌شوند. حزب مسلم‌لیگ نواز شریف خود را ادامه‌ی سازمان جناح می‌داند. در کنار آن نواز شریف یکی از خان‌زاده‌های با نفوذ ایالت پنجاب است. خانواده‌ی او از جمله‌ی ملاکان و زمین‌داران بزرگ پنجاب به شمار می‌روند. پنجاب ایالتی است که بیشتر زمین‌های زراعتی پاکستان در آن واقع شده است. به همین دلیل است که مناسبات خان، خانی و فیودالی در روستاهای آن ایالت هنوز هم برقرار است. همین مناسبات خان، خانی به خان‌زاده‌ها فرصت آن را فراهم کرده است تا از مردم پنجاب در شورای‌های محلی، مجلس ایالتی و پارلمان ملی پاکستان نماینده‌‌گی کنند. نواز شریف علاوه بر پشتوانه‌ی سازمانی‌ای که از حزب مسلم‌لیگ داشت، سابقه‌ی خانواده‌گی و خان‌زاده‌گی‌اش هم سبب شده بود که بدل یکی از سیاست‌مداران معروف ایالت پنجاب شود. بسیاری‌ها حتا خانواده‌ی شریف را نماینده‌ی انحصاری سیاسی ایالت پنجاب می‌دانند. شهباز شریف، برادر نواز شریف در حکومت او سروزیر ایالت پنجاب بود، پس از رد صلاحیت شدن نواز شریف، زمام‌ امور حزب مسلم‌لیگ به دست شهباز شریف افتاده است. جنرال ضیاالحق هم در بالا کشیدن نواز شریف نقش داشت. نواز شریف در زمان حکومت او در ایالت پنجاب صاحب مقام و جایگاه شد. شریف برای ضیاالحق از ایالت پنجاب حمایت مردمی فراهم می‌کرد. پنجاب به دلیل این که پر جعیت‌ترین ایالت پاکستان است، همواره مورد توجه ارتش این کشور نیز می‌باشد. ارتش پاکستان بیشتر از هر جای دیگر، از پنجاب سربازگیری می‌کند. بر مبنای روایات هند قدیم، مردم پنجاب نژاد جنگاور محسوب می‌شوند. این ایالت به نحوی سیاست، ارتش و پارلمان پاکستان را زیر سلطه دارد. به همین دلیل است که هیچ دیکتاتور پاکستان، پنجاب را نادیده گرفته نمی‌تواند. حتا در زمان حاکمیت‌ جنرال مشرف هم که نواز شریف در تبعید بود، نظامیان تلاش کردند که از طریق سیاست‎‌مداران دیگر در ایالت پنجاب نفوذ داشته باشند. نزدیکی نواز شریف با ضیاالحق و ارتش اما بخت او را در آغاز برای احراز کرسی نخست‌وزیری باز نکرد. پس از مرگ جنرال ضیاالحق بی‌نظیر بوتو از حزب مردم پاکستان انتخابات را برد و به قدرت رسید. اما رابطه‌ی او با ارتش خراب شد و در سال ۱۹۹۱ قدرت را از دست داد. در انتخابات سال ۱۹۹۱ حزب مسلم‌لیگ نواز شریف اکثریت آرا را به دست آورد. به گزارش منابع متعدد در آن سال، نواز شریف حتا رهبران گروه‌های شبه‌نظامی جهادیست را نیز به دست آورد. در منابع متعدد آمده است که نواز شریف در سال ۱۹۹۱ از اسامه بن لادن ده میلیون دالر گرفت و آن را در انتخابات مصرف کرد. گفته می‌شود که بن لادن با نواز شریف دوست بود و تصور می‌کرد که او می‌تواند در آینده او را کمک کند. شریف پس از پیروزی در انتخابات سال ۱۹۹۱ پاکستان، نخست‌وزیر شد و سه سال دیگر در قدرت ماند. اما پس از مرگ ضیاالحق، روابط نوازشریف با ارتش پاکستان همیشه در نوسان بود، این روابط گاهی گرم می‌شد و گاهی چنان سرد می‌گردید که ارتش شریف را از قدرت کنار می‌زد. در سال ۱۹۹۳ جنرال عبدالوحید کاکر، فرمانده وقت ارتش پاکستان به دادگاه عالی پاکستان در آن زمان فشار آورد تا نواز شریف و غلام اسحاق خان، رییس جمهور وقت را رد صلاحیت کند. دادگاه هم این کار را کرد و سر و صدای نواز شریف به جایی نرسید. در سال ۱۹۹۶ بار دیگر نواز شریف انتخابات را از حزب مردم برد. اما باز هم روابط او با ارتش خراب شد و مشرف با راه‌اندازی کودتای بدون خون‌ریزی در اکتبر سال ۱۹۹۹ او را از قدرت کنار زد. پس از  آن شریف به تبعید خود خواسته تن داد و به عربستان رفت. در سال ۲۰۰۸ دوباره برگشت و در انتخابات سال ۲۰۱۳ به قدرت رسید. اما این بار دادگاه عالی نگذاشت که او معیاد قانونی کار خود را به عنوان نخست‌وزیر کامل کند. نواز شریف سه دوره نخست‌وزیر پاکستان بود و در هر سه دوره، بدون این که دوره‌ی کاری خود را به پایان برساند، برکنار شد. این‎‌بار اما دادگاه عالی پاکستان او را برای ابد از اشتراک در هر نوع فعالیت سیاسی و انتخاباتی منع کرد. عمر سیاسی نواز شریف دیگر به پایان رسیده است، اما تردیدی نیست که خانواده‌ی او در سیاست ایالت پنجاب نقش خواهند داشت. شماری از آگاهانی که اوضاع پاکستان را دنبال می‌کنند، به این باور اند که حامیان عمران خان در نهادهای قدرت پاکستان حالا دیگر فرصت یافته‌اند تا او را به عنوان یک سیاست‌مدار مشهور بالا بکشند. نکته‌ی جالب در تاریخ سیاسی پاکستان این است که هیچ یک از نخست‌وزیران این کشور معیاد قانونی کار خود را کامل نکرده‌اند. لیاقت‌علی خان، اولین نخست‌وزیر پاکستان با ضرب گلوله کشته شد، نخست وزیران بعد از او هم مدت کوتاهی سر کار بودند. ذوالفقار علی بوتو، دیگر نخست‌وزیر پاکستان توسط ضیاالحق اعدام شد. نواز شریف و بی‌نظیر بوتو، یکی پشت دیگر بدون این که معیاد قانونی کارشان را کامل کنند، برکنار می‌شدند. بی‌نظیر بوتو در سال ۲۰۰۷ ترور شد. تصور می‌شد که نواز شریف به عنوان یک سیاست‌مدار کار کشته و دارای عوامل نفوذی و ارتباطی در ارتش و استخبارات پاکستان، مدت‌ها در صحنه‌ی سیاست این کشور باقی بماند، اما رو شدن اسناد پانامه، برای مخالفان او فرصت بی‌نظیری فراهم کرد تا برای بیرون‌کردنش از صحنه‌ی سیاست اقدام کنند. عمر سیاسی نواز شریف دیگر به پایان رسیده است. نواز شریف در افغانستان نیز شناخته شده بود. او را معمار موافقت‌نامه‌ی «گونرهاوس» پشاور می‌دانند. این موافقت‌نامه در اپریل سال ۱۹۹۲ امضا شد. بر مبنای این موافقت‌نامه، سران تنظیم‌های جهادی افغانستان فیصله کردند که صبغت‌الله مجددی در رأس یک اداره‌ی موقت دو ماهه قرار بگیرد و قدرت را از بقایای حکومت دکتر نجیب تسلیم شود. بر مبنای همین موافقت‌نامه قرار بود که برهان‌الدین ربانی برای چهار ماه پس از مجددی زمام ‌امور را به دست بگیرد. حکمتیار هم نخست‌وزیر دوره‌ی موقت در نظر گرفته شده بود. اما این موافقت‌نامه جنبه‌ی عملی به خود نگرفت و تنظیم‌های جهادی افغان در کابل به جان هم افتادند. مشهور است که نواز شریف در جلسه‌ی استیضاحش در سال ۱۹۹۳ در تالار پارلمان ملی پاکستان گفته بود که او در تلاش‌هایی شریک بود که سبب نابودی اردوی افغانستان شد.

خارجی

ارسال نظر به عنوان مهمان

  • هیچ نظری یافت نشد